IJsseldeltaZuid

Achtergrond IJsseldelta-Zuid

Het project IJsseldelta-Zuid is najaar 2004 gestart door de provincie Overijssel. Aanleiding waren door het Rijk voorgestelde maatregelen voor meer afvoercapaciteit van de IJssel door de klimaatverandering. Deze maatregelen werden voorbereid voor de Planologische Kernbeslissing (PKB) Ruimte voor de Rivier. Bij Kampen vormt bestaande bebouwing een flessenhals voor de toekomstige waterafvoer. Daarnaast is opstuwing vanuit het Vossemeer en Ketelmeer bij noordwesterstorm een knelpunt. Onderzocht zijn diverse mogelijkheden om de afvoercapaciteit te vergroten: uitdiepen van de IJssel, dijkverleggingen, uiterwaardverlagingen, kribverlaging en het verwijderen van obstakels en de aanleg van een bypass. Veel van de onderzochte maatregelen zijn weinig effectief of kosten te veel. Vooral uit kostenoverwegingen is er in de PKB Ruimte voor de Rivier voor gekozen om allereerst de IJssel fors uit te diepen (zomerbedverlaging) en pas daarna een bypass aan te leggen. Om de bypass op termijn te kunnen realiseren is in de PKB een grote ruimtereservering ten zuiden en westen van Kampen opgenomen. Die omvangrijke reservering beperkt tot dat moment ontwikkelingen ten westen en zuiden van Kampen. Met de maatregel zomerbedverlaging kan tot 2015 de veiligheid in de IJsseldelta worden gewaarborgd, kort daarna is de aanleg van de bypass noodzakelijk.

Naast de aanleg van de bypass en woningbouw spelen in het gebied van IJsseldelta-Zuid een groot aantal andere ontwikkelingen, zoals de aanleg van de Hanzelijn met een nieuwe stationsomgeving, ecologische verbinding tussen de IJsseluiterwaarden en de Veluwerandmeren, evenals de verbreding naar 2x2 rijstroken van de N50 en N307, de toekomstige N23. Genoemde ontwikkelingen zijn geïntegreerd in het gebiedsontwikkelingsplan. Dit is als voorbeeldproject gebiedsontwikkeling opgenomen in de Nota Ruimte van het Ministerie van VROM.

In 2009 is besloten om de zomerbedverlaging en de bypass gecombineerd uit te voeren. Daarmee wordt geanticipeerd op de klimaatverandering op lange termijn en tegelijkertijd levert deze combinatie een aanzienlijke kostenbesparing op. Zo kan bij bijvoorbeeld zand uit de IJssel voor de zomerbedverlaging gebruikt worden voor het aanleggen van onderdelen van de bypass als bijvoorbeeld de klimaatdijk. Dat verlaagt aanzienlijk de transport- en investeringskosten.

Het project IJsseldelta-Zuid kent de volgende doelen:

• Verbeteren van de waterveiligheid op de lange termijn door aanleg van een bypass
• Aanleg van hoogwaardige watergebonden woonmilieus 
• Inrichting van de bypass met ongeveer 300 hectare nieuwe natuur
• De inrichting van de bypass met de nieuwe natuur zal ook functioneren als een ecologische verbindingszone tussen de IJssel en de Veluwerandmeren 
• Verbetering van de infrastructuur 
• Een impuls voor (water)recreatie
• Versterking agrarische structuur

De aanleg van de bypass in combinatie met de klimaatdijk voor woningbouw, is het meest in het oog springende project van de gebiedsontwikkeling IJsseldelta-Zuid. De aanleg van de bypass moet met 38 andere maatregelen ervoor zorgen dat in het Nederlandse meer ruimte komt voor het rivierwater en dat de kans op overstromingen wordt beperkt. Deze maatregelen worden uitgevoerd in het kader van het Rijksprogramma Ruimte voor de Rivier. Dit programma heeft tot doel om te zorgen dat eind 2015 een waterafvoer van 16.000 m3/s bij Lobith, veilig door ons rivierenstelsel kan worden afgevoerd.

Het project IJsseldelta-Zuid wordt uitgevoerd voor de waterveiligheid op de lange termijn en is geen onderdeel van het Rijksprogramma Ruimte voor de Rivier. Het project is onderdeel van het Nationaal Waterplan.

Voor de inrichting van de bypass en het hierin te integreren toekomstig woongebied (op een klimaatdijk) en de inrichting van de aansluitend gelegen Onderdijkse Waard (NURG project) is door betrokken 12 overheden een voorkeursalternatief vastgesteld.

Klik hier voor het voorkeursalternatief.