IJsseldeltaZuid

Wat adviseert de Deltacommissie dat gevolgen heeft voor de bypass?

·      Rekening te houden met een maatgevende afvoer bij Lobith in 2100 van 18.000 m3 per seconde.

·      Waar dat kosteneffectief is al maatregelen uit te voeren die bijdragen aan de maatgevende afvoer van 18.000 m3 per seconde.

·      Rekening te houden met een IJsselmeerpeilstijging van maximaal 1,5 meter, waarvan 0,5 meter voor vorming van een zoetwaterreservoir.

·      De toename van de robuustheid van dijken met een factor 10.

·      Na 2015 bij toenemende afvoer in verhouding meer water over de IJssel.

Waarom is het kosteneffectief de bypass in combinatie met zomerbedverlaging uit te voeren?

Bij de zomerbedverlaging komen enkele miljoenen m3 zand beschikbaar. Die zijn geschikt als kernzand voor de dijken en voor het ophogen van het woongebied. Het uitkomende zand verwerken dicht bij de zomerbedverlaging vermindert behoorlijk de transport- en verwer-kingskosten. Anderzijds wordt het inkopen van zand voor het ophogen van het woongebied daardoor goedkoper ten opzichte van aanvoer van winlocaties elders. Bijkomend voordeel is dat door kortere transportafstanden de milieubelasting minder is. Daarnaast is door de aanleg van de bypassdijken een investering van circa € 10 miljoen in een nieuwe, voor 2015 aan te leggen dijk tussen Roggebot en het eiland Reeve niet nodig.

Wat zijn de gevolgen van IJsselmeerpeilstijging voor de bypass?

April 2009 heeft de Waterdienst van Rijkswaterstaat in opdracht van de staatssecretaris van V&W een onderzoek gepubliceerd (Quickscan) naar de gevolgen voor het functioneren van de bypass door IJsselmeerpeilstijging. De belangrijkste conclusies zijn:

·          De bypass levert ook bij toenemende IJsselmeerpeilen (na 2035) een substantiële bijdrage in waterstandsdaling.

·          De bypass is een toekomstvaste oplossing in te nemen maatregelen ter opvang van IJsselmeerpeilstijging in de delta van de IJssel.

·          Bij hogere IJsselmeerpeilen zijn drastische aanvullende maatregelen nodig voor de IJssel- en Vechtdelta.

Waarom kan de extra rivierafvoer niet worden opgevangen door extra spuien van het IJsselmeer op de Waddenzee?

De IJsselmeerpeilstijging vindt gedeeltelijk plaats om bij zeespiegelstijging onder vrij verval te kunnen blijven spuien op de Waddenzee. Daarvoor wordt al verruiming van de spuicapaciteit voorbereid, waarvoor van rijkswege € 700 miljoen aan investering is gereserveerd. Extra spuien leidt niet tot meer afvoercapaciteit van de rivieren. Voor rivierverruiming zijn andere maatregelen nodig.

Met welke IJsselmeerpeilstijging moet nu rekening worden gehouden?

Nu geldt als uitgangspunt voor ontwerpen in plannen maximaal 1,5 meter. Rijkswaterstaat is gestart met een onderzoek naar de gewenste keuze voor IJsselmeerpeilstijging. De definitieve keuze valt in 2015. Hierbij zijn een groot aantal overheden rond het IJsselmeer betrokken. Ook maatregelen om de gevolgen van een stijging te beperken worden hierin meegenomen. In de Quickscan uit 2009 zijn al zes eventuele scenario’s verkend. Daarbij zijn ook scenario’s in beeld die, ondanks IJsselmeerpeilstijging, niet of nauwelijks leiden tot hogere maatgevende waterstanden bij stormcondities dan op dit moment. Compartimenteren van het IJsselmeer bijvoorbeeld beperkt flink de maatgevende hoogte door storm bij Kampen.

Waarom is de IJsselmeerpeilstijging maximaal 1,5 meter terwijl de prognose voor zeespiegelstijging lager is?

Voor de prognose over zeespiegelstijging zou het IJsselmeerpeil tot 2100 maximaal 1,00 meter moeten worden verhoogd, mede rekening houdend met de extra spuicapaciteit in de Afsluitdijk. Daarnaast wordt vooralsnog rekening gehouden met 0,5 meter extra peil voor het benutten van het IJsselmeer voor een zoetwatervoorraad.

In welk tempo is de IJsselmeerpeilstijging te verwachten?

Los van de aanbeveling van de Deltacommissie was al in verband met klimaatverandering een peilstijging van het IJsselmeer met 30 cm in voorbereiding. Een verdere peilstijging tot maximaal 1,50 meter zal pas na 2035 geleidelijk plaatsvinden. Dat gebeurt dan stapsgewijs op basis van periodieke actualisering van prognoses over zeespiegelstijging.

Hoe is of wordt met de plannen voor de bypass ingespeeld op IJsselmeerpeilstijging?

Vertrekpunt is de huidige maatgevende hoogte bij Roggebotsluis. In de dijkhoogte is een peilstijging bij Roggebot van 30 cm verwerkt. Daarnaast wordt in de dijkzone ruimte gereserveerd voor een latere extra dijkverhoging van 0,70 m. Dat is voldoende voor het opvangen van maximaal 1,5 meter IJsselmeerpeilstijging. De kunstwerken worden pas gebouwd na 2020. In 2015 valt het peilbesluit IJsselmeer voor de lange termijn. Het uitwerken van het definitieve ontwerp van de kunstwerken start na 2015. Dan kan dus worden ingespeeld op het peilbesluit voor het IJsselmeer voor de komende 100 jaar.

Op welke wijze is er flexibiliteit in de plannen om op toekomstig beleid in te spelen?

De flexibiliteit wordt op verschillende wijzen ingevuld:

·         door ruimtereservering voor latere dijkverhoging;

·         door uitvoeringsfasering waarbij de kunstwerken pas worden ontworpen en gebouwd na het peilbesluit in 2015 voor het jaar 2100;

·         door de dijken en opgenomen ruimtereservering voor latere verhoging zo te dimensioneren dat, afhankelijk van het peilbesluit en te kiezen maatregelen elders ter bescherming van de delta van de IJssel, een stormkering niet of pas na 2065 nodig is.

Is flexibiliteit ook van toepassing voor de klimaatdijk voor het woongebied?

De aanleghoogte van het woongebied ligt nog boven de maximale hoogte die nodig is bij 1,5 meter IJsselmeerpeilstijging.